Chemia budowlana – co warto o niej wiedzieć?

Chemia budowlana obejmuje bardzo obszerną grupę produktów stosowanych na każdym etapie budowy i prac wykończeniowych. Wybór tynków, farb, klejów czy innych wyrobów kwalifikowanych do chemii budowlanej jest ogromny. Trudno nawet o jednorodną systematykę – praktycznie każdy producent dzieli wyroby według własnych kategorii.

W poniższym artykule postaramy się rozwiać większość wątpliwości związanych z tym zagadnieniem, m.in. odpowiemy na pytania: co to jest chemia budowlana, czy występują w niej substancje szkodliwe dla człowieka i jaki jest wpływ chemii budowlanej na środowisko naturalne.

Czym jest chemia budowlana?

Terminem „chemia budowlana” określa się w budownictwie produkty, które nie są materiałami budowlanymi, a jednocześnie służą do izolacji, zabezpieczenia przed szkodliwym wpływem czynników atmosferycznych i środowiskowych (w szczególności wody), mocowania i wykończenia powierzchni budowlanych.

Chemia budowlana obejmuje również różnego rodzaju dodatki i domieszki aplikowane na etapie wytwarzania spoiw, zapraw czy mieszanek betonowych, np. chemia budowlana do betonu zwiększająca jego wytrzymałość czy odporność na korozję.

Mianem chemii budowlanej określa się także gotowe produkty dodawane na etapie aplikacji, których zadaniem jest polepszenie właściwości innych produktów. Przykładem może tu być dodatek do tynku przyspieszający lub opóźniający jego wiązanie, w zależności od tego, czy masa tynkarska układana jest latem czy zimą.

Przykładowa klasyfikacja chemii budowlanej

Chemia budowlana jest tak obszernym pojęciem, że trudno o jednoznaczną systematykę, która obejmie wszystkie produkty. Producenci wytwarzający chemię budowlaną zwykle klasyfikują swoje wyroby na dwa sposoby:

• ze względu na miejsce zastosowania;
• z uwagi na pewne wspólne cechy preparatów.

Kierując się pierwszą zasadą, możemy spotkać się np. z systematyką, która obejmuje:

• prace fundamentowe (np. hydroizolacje, uszczelniacze, domieszki do betonu);
• roboty murarskie, posadzkarskie itp. (np. zaprawy, piany poliuretanowe, wylewki);
• elewacje (np. kleje do styropianu, tynki, farby elewacyjne);
• prace dekarskie (np. lepiki, produkty do izolacji i uszczelnień);
• osadzanie stolarki drzwiowej i okiennej (np. piany montażowe);
• prace glazurnicze (np. hydroizolacje, kleje do płytek, silikony);
• prace malarskie (np. grunty, farby).

Można również dokonać podziału ze względu na wspólne cechy wyrobów. Wówczas przykładowa klasyfikacja może wyglądać następująco:

• zaprawy i posadzki (np. zaprawy murarskie, wylewki, masy posadzkowe, gładzie i gipsy);
• kleje (np. zaprawy klejowe, kleje montażowe i rozpuszczalnikowe);
• silikony i uszczelniacze;
• tynki (np. masy tynkarskie zewnętrzne i wewnętrzne, domieszki do tynków);
• hydroizolacje (np. żywice, folia w płynie, masy bitumiczne);
• farby i grunty.

Warto podkreślić, że ten sam produkt może należeć do dwóch, a nawet więcej wyszczególnionych przez producenta czy sprzedawcę grup.

Czy chemia budowlana jest szkodliwa?

Częste obawy związane z wyborem odpowiednich produktów odnoszą się do negatywnego wpływu substancji chemicznych na człowieka i środowisko. Troska o ludzkie zdrowie i życie, a także proekologiczna postawa są bardzo istotne, dlatego warto wiedzieć, że znani producenci dbają o bezpieczeństwo klientów.

Nie oznacza to, że produkty oferowane w sprzedaży nie zawierają substancji niebezpiecznych dla człowieka. Na przykład w farbach i lakierach znajduje się ksylen, którego szkodliwość jest równie oczywista jak szkodliwość styrenu będącego składnikiem powszechnie stosowanego styropianu.

Jednak tak jak styren ze styropianu jest niebezpieczny dopiero w temperaturze powyżej 40°C, tak zawartość ksylenu w chemii budowlanej ograniczają normy zapewniające bardzo niski wpływ szkodliwości substancji na ludzkie zdrowie.

Bardziej problematyczna jest kwestia produkcji chemii budowlanej dla środowiska naturalnego i zatrudnionych w tym przemyśle ludzi. Zwłaszcza w krajach, w których normy związane ze stosowaniem szkodliwych substancji chemicznych są bardzo liberalne lub w ogóle nie istnieją.