biuro@jan-mrugacz.pl

 (+48) 608 437 741

kompleksowy poradnik o gładzi szpachlowej

Uwaga: artykuł to efekt połączenia i uaktualnienia innych Naszych artykułów które zastępuje

Gładź szpachlowa jest rodzajem tynku, który służy do wykończenia powierzchni ścian i sufitów. Stanowi podłoże pod malowanie lub sama w sobie pełni funkcję dekoracyjną. Najczęściej gładzie stosuje się na tynki tradycyjne oraz suche tynki gipsowe, czyli na płytę gipsowo-kartonową.

Rodzaje gładzi szpachlowej

Na rynku dostępne są rozmaite gładzie przeznaczone do różnych warunków środowiskowych:

  • gipsowe,
  • cementowe,
  • cementowo-wapienne,
  • wapienne,
  • polimerowe.

Niezależnie od rodzaju gładzi grubość warstwy wykończeniowej jest niewielka i nie przekracza kilku milimetrów. Dobrze dobrany i starannie zaaplikowany produkt stanowi piękne wykończenie ściany lub idealny materiał pod jej wymalowanie. Źle położona gładź powoduje natomiast jej pękanie i w konsekwencji odpadanie od podłoża.

Gładź gipsowa i gips szpachlowy – do czego służą i jak się ich używa

Do najczęściej stosowanych gładzi szpachlowych należy z pewnością gładź gipsowa. Dość łatwo pomylić ten produkt z gipsem szpachlowym, jednak różnica w nazewnictwie w tym przypadku odzwierciedla również różnicę w przeznaczeniu wyrobu. Gips szpachlowy, nazywany również szpachlówką lub masą szpachlową, stosuje się do wyrównywania większych nierówności ścian oraz niwelowania ubytków w powierzchniach poddawanych następnie dalszym pracom. Masa szpachlowa jest preparatem wszechstronnym w tym sensie, że można stosować ją bezpośrednio na niemal każde podłoże budowlane – gipsowe, cementowe, cementowo-wapienne, a także betonowe.

Szpachlówka uniwersalna wykorzystywana w pracach budowlanych zwykle ma postać proszku, który należy bezpośrednio przed użyciem zmieszać z wodą w odpowiednich proporcjach. Inną postacią produktu jest gotowa masa szpachlowa, którą aplikuje się bezpośrednio na uszkodzone miejsce natychmiast po otwarciu opakowania. Doskonałym przykładem będzie tu szpachlówka do drewna używana np. przy renowacji starych mebli, ale także gotowy gips szpachlowy przeznaczony do uzupełniania niewielkich ubytków ścian.

zalety gładzi szpachlowej

Gładź szpachlowa – do zadań precyzyjnych

Gładzie gipsowe stosuje się dla uzyskania idealnie gładkiej i równej powierzchni ściany, co ma szczególne znaczenie, jeśli zamierzamy ostatecznie pokryć ją farbą. Podobnie jak gips, produkt może występować w postaci sypkiej, do rozrobienia z wodą lub jako gotowa gładź gipsowa do bezpośredniej aplikacji na opracowywaną powierzchnię.

Gładź produkuje się na bazie spoiw gipsowych, cechuje ją jednak mniejsza niż w przypadku gipsu szpachlowego ziarnistość, dzięki czemu możliwa jest do uzyskania większa gładkość powierzchni, do której stosujemy ten produkt. Gładź gipsową można położyć na ściany wykończone gipsem szpachlowym oraz inne powierzchnie budowlane, pod warunkiem że są one dość równe, a wygładzenia wymagają jedynie niewielkie nierówności. Ze względu na miałkość oraz dość jednolitą i stosunkowo rzadką konsystencję produktu dość często praktykuje się nakładanie gładzi wałkiem, w przeciwieństwie do gipsu, który z reguły rozprowadza się szpachelką i packą.

infografika o zaletach gładzi oraz gipsu szpachlowego

Gips szpachlowy a gładź szpachlowa – podstawowe różnice

Gips oraz gładź szpachlową wykorzystuje się w różnych sytuacjach, głównie w zależności od gładkości i równości podłoża, na którym produkty te mają zostać użyte. Do najbardziej istotnych różnic między gładzią oraz gipsem należą:

  • ziarnistość produktu – jak już wspomniano w tym artykule, gładź odznacza się mniejszą ziarnistością niż gips, co wpływa ostatecznie na jej gładkość,
  • kolor po wyschnięciu – gips szpachlowy po wyschnięciu jest szarawy, natomiast gładź zawsze ma jednolitą barwę, a jej ostateczny kolor zależy od składu produktu – w największym stopniu od tego, czy do jej wytworzenia użyte były spoiwa naturalne, czy syntetyczne. Warto sprawdzić na opakowaniu barwę gładzi po wyschnięciu, szczególnie jeśli chcemy pomalować pokryte nią ściany farbą. Warto, żeby była to gładź biała, ponieważ łatwiej będzie ją pokryć w przypadku jasnych odcieni, a z kolei bardziej intensywne nie staną się ciemniejsze,
  • wytrzymałość – gips jest bardziej wytrzymały niż gładź i można nakładać go grubszą warstwą – jednorazowo nawet do 6 mm. W przypadku gładzi maksymalna grubość warstwy to 2–3 mm,
  • twardość – gips jest znacznie twardszy niż gładź, dlatego trudniej poddaje się szlifowaniu,
  • zastosowanie – stosowanie gipsów zalecane jest przede wszystkim tam, gdzie powierzchnie poddawane obróbce są nierówne – sufity pofalowane, a ściany krzywe, nietrzymające pionu. Takie nierówności da się zniwelować jedynie za pomocą gipsu, który można kłaść grubszą warstwą. Dlatego gipsów używa się często przy remontach starych domów,
  • szlifowanie – gładzie można szlifować zarówno na sucho, jak i na mokro. Ten drugi sposób pozwala na znaczne zmniejszenie pylenia w czasie prac. Po wyszlifowaniu na mokro i wyschnięciu na gładzi dokonuje się jedynie niewielkich poprawek. Gips można szlifować jedynie na sucho.

na co uważać przy szlifowaniu gładzi na mokro

Gładź na mokro – dobry sposób na czysty remont

Dlaczego masa szpachlowa w postaci gładzi jest chętnie używana do wykańczania powierzchni? Jak już wspomnieliśmy, odznacza się elastycznością, a przy tym, w przeciwieństwie do gipsu, można ją szlifować na mokro, co sprawia, że jest szczególnie polecana do remontowania wnętrz pozostających w użytkowaniu. Dzięki szlifowaniu na mokro uporczywe pylenie zostaje zredukowane niemal do zera.

Narzędzia potrzebne do wykończenia ścian gładzią na mokro

Wykończenie ścian gładzią na mokro nie wymaga zastosowania skomplikowanych narzędzi. Z powodzeniem można przeprowadzić prace przy pomocy:

  • drabiny (jeśli musimy mieć dostęp do wysokich partii ścian),
  • wiertarki z mieszadłem do przygotowania masy,
  • kielni do nakładania partii gładzi na ścianę,
  • gąbki lub wałka do rozprowadzania gładzi,
  • stalowej pacy do gładzi, przeznaczonej do szlifowania na mokro.

Przy użyciu tych kilku prostych narzędzi, mając odrobinę wprawy i doświadczenia, jesteśmy w stanie uzyskać piękną, gładką powierzchnię gotową do przeprowadzenia prac malarskich.

Gładź na mokro – krok po kroku

Planując prace z gładzią gipsową, trzeba zarezerwować sobie kilka chwil co najmniej dobę przed wyznaczonym czasem w celu oczyszczenia powierzchni i zagruntowania jej. Grunt zwiększa przyczepność podłoża, zarazem zmniejsza jego chłonność, co ma szczególne znaczenie w przypadku takiego podłoża jak płyty gipsowo-kartonowe. Jeśli nie będą zagruntowane, wchłoną zbyt dużo wody i uniemożliwią szlifowanie gładzi na mokro. Po 24 godzinach od zagruntowania podłoża można przystąpić do pracy.

  1. Odpowiednio przygotowaną masę (właściwe proporcje wody i sypkiej gładzi, dobrze wymieszanie w celu połączenia składników) nanosimy porcjami na podłoże za pomocą kielni. Jeśli pracujemy na płytach gipsowo-kartonowych, warto pamiętać o zabezpieczeniu spoin samoprzylepną siatką z włókna szklanego przed rozpoczęciem prac.
  2. Masę naniesioną za pomocą kielni rozprowadzamy równomiernie wałkiem lub gąbką. W przypadku płyt gipsowo-kartonowych rozpoczynamy pokrycie gładzią od spoin.
  3. Po naniesieniu i rozprowadzeniu masy dokonujemy poprawki, tak aby powierzchnia zyskała maksymalną gładkość. Na szczęście gładź schnie powoli, dlatego nie musimy wykonywać tego etapu prac w pośpiechu.
  4. Po wygładzeniu należy przystąpić do szlifowania na mokro. Wykonujemy tę czynność za pomocą stalowej pacy zwilżonej wodą. Po zakończeniu szlifowania i wyschnięciu masy niekiedy potrzebne są jeszcze drobne poprawki – wykonuje się je, szlifując powierzchnię już na sucho.

czym jest gładź polimerowa

Zamiast gładzi na mokro – gładź polimerowa

Wykonanie gładzi na mokro to doskonały sposób na bezpyłowy remont. Co jednak, jeśli nie mamy doświadczenia w aplikacji i szlifowaniu masy na mokro? Możemy zastosować gładź szlifowaną na sucho i użyć przy tym urządzenia potocznie nazywanego „żyrafą”. Podpina się je do rury od odkurzacza, który na bieżąco odsysa pył powstający podczas szlifowania i obróbki powierzchni. Można w ten sposób szlifować zarówno powierzchnię ścian, jak i sufitów, a wiadomo, że szczególnie uciążliwe jest właśnie szlifowanie sklepienia.

Drugim sposobem na minimalizację zapylenia podczas prac wykończeniowych jest zastosowanie gotowych gładzi szpachlowych polimerowych, sprzedawanych jako gęsta masa gotowa do użycia bezpośrednio po otworzeniu opakowania. Gładzie tego typu nie zawierają gipsu, wypełniaczem jest drobna mączka dolomitowa, która podczas szlifowania nie unosi się w powietrzu tylko swobodnie opada. Komfort pracy z takim materiałem jest zatem większy niż w przypadku standardowych produktów, takich jak gładzie i szpachle na bazie gipsu.

Gładzie w pomieszczeniach wykonuje się jednak najczęściej z materiałów na bazie gipsu, stosując fabryczne mieszanki (gładzie, szpachle) nakładane w postaci mokrej, a następnie po wyschnięciu szlifowane drobnym papierem ściernym w celu nadania im idealnej gładkości i równości powierzchni (obróbka na sucho).

dlaczego pęka gładź

Problemy z gładzią – pękanie

Mechaniczne uszkodzenia oraz upływ czasu wpływają negatywnie na każdą powierzchnię ściany czy sufitu, również tę wykończoną gładzią. Jednak spękania, odparzenia czy odpadanie warstwy tuż po jej ułożeniu z pewnością nie powinny mieć miejsca. Dlaczego świeża gładź pęka? Jak uniknąć tego problemu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Pęknięcia na gładzi gipsowej, cementowej i cementowo-wapiennej

Spękania, odparzanie gładzi oraz jej odpadanie od tynku to najczęściej występujące przy tym rodzaju wykończenia problemy. Przyczyną ich powstawania są błędy popełnione podczas aplikacji produktu. Do najczęściej spotykanych uchybień należy:

  • niewysezonowanie podłoża,
  • zabrudzenie tynku,
  • niestabilność podłoża,
  • niewłaściwe warunki po ułożeniu gładzi (zbyt wysoka temperatura, przeciągi).

Do częstych błędów popełnianych podczas układania gładzi jest należy szybka jej aplikacja na świeże tynki. Niewysezonowanie spodniej warstwy skutkuje odpadaniem kolejnej, dlatego należy zachować tu odpowiedni dla warunków środowiskowych odstęp czasowy. Gładź nie będzie również odpowiednio zespojona z podłożem, jeśli nie zostanie ono dokładnie odtłuszczone oraz oczyszczone z pyłów i kurzu. Odpowiednie przygotowanie podłoża jest zatem bardzo istotne dla późniejszego uniknięcia problemów wynikających z zaniedbań na tym etapie.

Kolejną kwestią, która w znaczący sposób wpływa na ostateczny wygląd gładzi, jest jej aplikacja w odpowiednich warunkach. Należy unikać układania masy w wysokich temperaturach, które powodują zbyt szybkie jej wysychanie. Dlaczego? Z procesem wiązania warstwy związane jest zjawisko skurczu – zarówno fizycznego, czyli zmniejszania się ilości masy w wyniku odparowania wody, jak i chemicznego, związanego z procesem hydratacji. Bez zapewnienia odpowiedniego czasu na zajście reakcji chemicznej nie uzyskamy właściwego wiązania i twardnienia gładzi.

Podobnie jak zbyt wysoka temperatura, negatywnie na zaaplikowaną na podłoże gładź wpływa zarówno przeciąg, który przyspiesza jej wysychanie, jak i niezagruntowanie podłoża. W tym ostatnim przypadku woda z masy zostaje wchłonięta przez tynk i mimo właściwej temperatury oraz braku zbyt dużego przepływu powietrza i tak odnotowuje się spękania, odparzanie gładzi, a w konsekwencji jej odpadanie.

Dlaczego pęka gładź polimerowa?

Gładzie polimerowe to produkty gotowe do użycia, jednak wielu producentów pozwala na dolanie do masy ściśle określonej, niewielkiej ilości wody w celu uzyskania odpowiedniej konsystencji produktu. Należy bardzo dokładnie stosować się do tych zaleceń, ponieważ przekroczenie dopuszczalnej objętości wody spowoduje nadmierny skurcz materiału i w efekcie pęknięcia. Ponadto gładź polimerowa może wtedy nie wykazywać odpowiedniej przyczepności do podłoża, a także mieć mniejszą wytrzymałość mechaniczną.

Kolejną przyczyną pękania gładzi polimerowej jest przekraczanie dopuszczalnej grubości warstwy dla danego produktu. Zastosowanie zbyt grubej warstwy masy na podłożu nie pozwala na prawidłowe wiązanie polimerów, co również może prowadzić do spękań.

Poprawki gładzi po malowaniu są niezwykle uciążliwe i wymagają przeprowadzenia wielu czynności od nowa. Warto więc ich unikać, dobierając rodzaj gładzi odpowiednio do warunków panujących w pomieszczeniu, a także stosując się do wszystkich zasad warunkujących odpowiednie wiązanie i twardnienie masy na ścianach i sufitach.

zastsowanie gipsu szpachlowego i gładzi gispwej

Podsumowanie

Wykonywanie tradycyjnych gładzi gipsowych, szczególnie w czasie remontów, jest uciążliwe zarówno dla użytkowników mieszkania, jak i dla samych pracowników budowlanych. Podczas szlifowania powierzchni powstają duże ilości pyłu, który unosi się w powietrzu i dostaje się do oczu i nosa, a także powoduje zabrudzenia w całym remontowanym mieszkaniu. Istnieją jednak niezawodne sposoby na zminimalizowanie tego niekorzystnego efektu lub nawet jego całkowite wyeliminowanie.

Do najbardziej popularnych spośród nich należy stosowanie gładzi do obróbki na mokro z pominięciem lub zminimalizowaniem obróbki na sucho. Warto jednak wiedzieć, że szlifowanie na mokro wymaga większych umiejętności i doświadczenia niż obróbka na sucho. Najważniejsze jest w tym przypadku przystąpienie do wygładzania powierzchni we właściwym momencie – po wstępnym związaniu, ale jeszcze przed utwardzeniem gładzi.

AUTHOR

Absolwentka Politechniki Poznańskiej, inż. Elektroniki i Telekomunikacji oraz mgr inż. Elektrotechniki. 20 lat doświadczenia w projektowaniu instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych, obiektach przemysłowych i szpitalnych. Wspólnie z Mężem i sprawdzoną ekipą wybudowała własny dom. Ma na swoim koncie kilka remontów mieszkań, które przeprowadziła wraz z rodziną dzielącą jej zamiłowanie do gipsowania, malowania, szpachlowania i tym podobnych prac. Jej wieloletnie hobby to architektura i wyposażenie wnętrz.